Funeral Blues (W.H. Auden)

met 3 Nederlandse vertalingen

Stop all the clocks, cut off the telephone, 
Prevent the dog from barking with a juicy bone,
Silence the pianos and with muffled drum
Bring out the coffin, let the mourners come.

Let aeroplanes circle moaning overhead
Scribbling on the sky the message He Is Dead,
Put crepe bows round the white necks of the public doves,
Let the traffic policemen wear black cotton gloves.

He was my North, my South, my East and West,
My working week and my Sunday rest,
My noon, my midnight, my talk, my song;
I thought that love would last for ever: I was wrong.

The stars are not wanted now: put out everyone;
Pack up the moon and dismantle the sun;
Pour away the ocean and sweep up the wood.
For nothing now can ever come to any good.

Vertalingen

Hier de drie vertalingen naast het origineel als afbeelding. Alle drie hebben ze hun sterktes en zwaktes. Alle drie dateren van na de film, voorzover ik heb kunnen nagaan. Schulte Nordholt’s vertaling verscheen in een zeer lezenswaardige verzameling met vertalingen vanuit het Engels: ‘De stille droeve mensenmelodie’ (u herkent William Wordsworth’s the still sad music of humanity…), de moeite om te kopen als u het tweedehands nog eens ergens tegenkomt. Hij heeft overigens de regel 2 van het eerste couplet verkeerdom geïnterpreteerd. Wel een heel knappe slotzin.

Achtergrond bij het gedicht van W.H. Auden (1936)

Dit zeer bekende gedicht (m.n. na de film ‘Four Weddings and a Funeral) komt – verrassing – uit een satirisch toneelstuk van W. H. Auden en Christopher Isherwood, The Ascent of F6 (1936): over een tot mislukken gedoemde bergbeklimmingsexpeditie (de F6 als een nog niet bedwongen berg in de Himalaya). De hoofdpersoon is Michael Ransom, bergbeklimmer volksheld. Hij wordt gepusht (door publiek, pers en politiek) om als eerste de top te bereiken van F6 (er is concucrrentie van een ander land, dus…). Hij gaat dus overhaast te werk, één voor één komt z’n ploeg om en zelf komt hij ook om als hij de top bereikt. Het toneelstuk (met muziek van Benjamin Britten) reflecteert op het Engels imperialisme (Rule Brittannia), charismatische figuren en hun leiderschap, en het conflict tussen de publieke persoonlijkheid en de private sfeer.

Het gedicht – versie 1 (satire) : Stop all the clocks

is binnen dit toneelstuk een lied dat gezongen wordt door twee van de acteurs na de dood van Michael Ransom en de draak steekt met de ‘pomp and circumstance’ (hypocrisie) rondom de dood van deze volksheld (die dus eigenlijk self-inflicted was, en ook een heel team van medeklimmers in z’n grootheidswaan heeft meegesleurd). Satire dus. Qua compositie is het een pastiche van de populaire Amerikaanse musicalvorm, met verbale ritmes, simpel rijmende coupletten, en stereotiepe beeldspraak over tegenslag in de liefde. Hier de originele tekst: U zult de eerste 2 coupletten herkennen. De laatste 3 niet. (ze zijn ook niet echt sterk, moet ik zeggen, maar de cabaretsfeer is onloochenbaar). Hier een prachtige uitvoering (met de muziek van Benjamin Britten). De tekst staat na de video.

Stop all the clocks, cut off the telephone, 
Prevent the dog from barking with a juicy bone,
Silence the pianos and with muffled drum
Bring out the coffin, let the mourners come.

Let aeroplanes circle moaning overhead
Scribbling on the sky the message He Is Dead,
Put crepe bows round the white necks of the public doves,
Let the traffic policemen wear black cotton gloves.

Hold up your umbrellas to keep off the rain
From Doctor Williams while he opens a vein;
Life, he pronounces, it is finally extinct.
Sergeant, arrest that man who said he winked!

Shawcross will say a few words sad and kind
To the weeping crowds about the Master-Mind,
While Lamp with a powerful microscope
Searches their faces for a sign of hope.

And Gunn, of course, will drive the motor-hearse:
None could drive it better, most would drive it worse.
He’ll open up the throttle to its fullest power
And drive him to the grave at ninety miles an hour.

Het gedicht – versie 2: Funeral blues

Auden heeft in 1937 de eerste twee coupletten (acht regels) behouden en ze toegewezen aan één zanger… en twee nieuwe coupletten toegevoegd (die zijn briljant!). Zo is er een heel ander gedicht, een nieuw lied, ontstaan: een rauwe klacht, een fysieke uitbarsting van smart. Nu klinkt het juist oprecht (tsja, gevoelens opgeroepen door taal zijn ook kneedbaar). Het krijgt een titel ‘Funeral Blues’. In 1938 verschijnt het in een bloemlezing van W.H. Aulden, getiteld The Year’s Poetry, en in de verzamelbundel Another Time (1940) Samen met ‘Johnny’, ‘O Tell Me the Truth About Love’ en ‘Calypso’, verscheen het ook onder de titel ‘Four Cabaret Songs for Miss Hedli Anderson’ (de sopraan die in 1937 de herziene versie in The Ascent of F6 had gezongen). In de film Four Weddings and a Funeral uit 1994 wordt ‘Stop all the clocks’ voorgelezen tijdens die ene dramatische funeral. Kort na de release van de film werd – slim – een klein boekje uitgegeven met tien liefdesgedichten van Auden. Er werden bijna 300.000 exemplaren van verkocht.